MARKTSTRUCTUUR EN REGELGEVING · 4 juli, 2023
Verbod op CFDs bedreigt beursgenoteerde producten

Recente regelgeving in Duitsland en Spanje heeft een zorgwekkende wending genomen. De nieuwe maatregelen lijken contracts-for-difference (CFD’s) ten onrechte gelijk te stellen aan beursgenoteerde instrumenten zoals futures en opties. Dit is echter misleidend, omdat beursgenoteerde instrumenten zoals futures en opties vaak risico’s die gepaard gaan met CFD’s aanzienlijk verminderen of zelfs elimineren. Het gebruik van deze beursgenoteerde producten zou juist moeten worden aangemoedigd in plaats van beperkt.
Al geruime tijd richten toezichthouders hun aandacht op derivaten die vaak aan particuliere beleggers worden aangeboden, met name CFD’s, waarmee zij met een hefboom kunnen speculeren op activa zoals valuta’s, aandelen en grondstoffen. Wereldwijd zijn CFD’s het doelwit van marketingbeperkingen en zelfs verbodsbepalingen, zoals in de Verenigde Staten.
De recent ingevoerde regels in Spanje en Duitsland brengen echter nieuwe, verontrustende veranderingen met zich mee. In Spanje breiden de nieuwe maatregelen de bestaande beperkingen op CFD’s uit naar futures en opties, op basis van de veronderstelling dat potentiële verliezen bij deze producten aanzienlijk en onzeker kunnen zijn. Tegelijkertijd heeft Duitsland vorig jaar regelgeving voorgesteld die het verbod op CFD’s wil uitbreiden naar futurescontracten die met een marge worden verhandeld.
Deze aanpak mist nuance en dreigt goed gereguleerde, minder risicovolle instrumenten te ontmoedigen, terwijl het oorspronkelijke doel van bescherming tegen de meer risicovolle CFD’s uit het oog wordt verloren. Wij ondersteunen toezicht op de marketing en handel van CFD’s door de regelgever. Onze zorg ligt echter bij de toenemende trend om producten zoals CFD’s te verwarren met instrumenten als futures en opties.
Met deze nieuwe maatregelen dreigen toezichthouders instrumenten te stigmatiseren die juist een cruciale rol kunnen spelen in het bevorderen van een veiligere en duurzamere handelscultuur voor particuliere beleggers in Europa. Beursgenoteerde producten verminderen veel van de risico’s die gepaard gaan met CFD’s, zoals liquiditeits- en tegenpartijrisico, en zorgen bovendien voor meer concurrentie in de prijsvorming. Door deze producten over één kam te scheren met CFD’s, kunnen toezichthouders een zorgwekkend precedent scheppen voor de toekomst van de Europese kapitaalmarkten.

Bron: Optiver
CFD’s versus beursgenoteerd
Net als andere derivaten stellen CFD’s beleggers in staat te speculeren op prijsbewegingen van een instrument zonder deze daadwerkelijk te bezitten. CFD’s bieden verschillende voordelen: lagere margevereisten vergeleken met andere producten, mogelijke belastingvoordelen, 24/7 toegang tot handelsmarkten, vereenvoudigde toegang tot zowel lokale als wereldwijde markten, en minimale tot geen kosten.
CFD’s worden, net als beursgenoteerde derivaten, meestal met marge verhandeld, wat betekent dat handelaren slechts een fractie van de totale transactiewaarde hoeven te storten om een positie te openen. Het verschil met de meeste derivaten is echter dat CFD’s geen vervaldatum hebben, waardoor de positie onbeperkt kan worden aangehouden.
De Britse FCA schat dat 80% van de klanten geld verliest bij het handelen in CFD’s, terwijl in Spanje bijna 75% van de particuliere beleggers verliezen leidt, aldus de CNMV. Voor de gemiddelde Spaanse klant variëren deze verliezen van €1.649 tot €7.269. Ondanks deze verliezen is volgens de CNMV de particuliere handel in niet-beursgenoteerde derivaten (waar CFD’s het grootste deel van uitmaken) in Spanje in 2021 met 26% gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar. Ook in Duitsland blijft de handel in CFD’s groeien, zo blijkt uit gegevens van het CFD Verband. Het is dan ook geen verassing dat de autoriteiten zich zorgen maken.
Hoewel de verliezen van beleggers in deze producten een punt van zorg zijn, zijn wij van mening dat veel van de risico’s die aan deze instrumenten verbonden zijn, voortkomen uit het feit dat ze niet beursgenoteerd zijn. Instrumenten zoals futures en opties kunnen daarentegen veel van deze risico’s verminderen. Hier zijn drie belangrijke verschillen tussen CFD’s en beursgenoteerde futures en opties die laten zien waarom regelgevers deze onderscheidingen moeten overwegen voordat ze dezelfde aanpak hanteren voor beide soorten instrumenten:
- Prijsconcurrentie. CFD’s zijn niet beursgenoteerd, wat betekent dat er geen concurrentie is om betere prijzen aan te bieden. Meestal wordt er slechts één prijs vastgesteld door de product uitgever, die meestal ook optreedt als broker en enige liquiditeitsverschaffer. Dit leidt tot een belangenconflict wanneer de broker zowel de uitgever van het product als de enige beschikbare tegenpartij is. Bij beursgenoteerde producten concurreren meerdere market makers om de beste koersen te bieden, wat resulteert in kleinere spreads en betere prijzen voor beleggers.
- Liquiditeitsrisico. Omdat CFD’s via brokers worden verhandeld en niet via de beurs, is er niet altijd een koper of verkoper beschikbaar, vooral tijdens periodes van marktvolatiliteit. Beursgenoteerde producten zoals futures en opties beperken dit risico doordat er meerdere liquiditeitsverschaffers zijn die bereid zijn te kopen en verkopen, zelfs ten tijde van volatiele marktomstandigheden.
- Tegenpartijrisico. Bij CFD’s is de broker of uitgever verantwoordelijk voor het uitbetalen van het contract, wat problematisch kan zijn als deze in financiële moeilijkheden verkeert of failliet gaat. Beleggers hebben in dergelijke gevallen meestal beperkte mogelijkheden om hun verliezen te verhalen. Beursgenoteerde derivaten, zoals futures en opties, worden daarentegen verhandeld met de beurs als centrale tegenpartij. Dit betekent dat de beurs garant staat voor de verplichtingen van beide partijen, waardoor beleggers beter beschermd zijn bij eventuele financiële problemen van een tegenpartij.
Optiver erkent dat toezichthouders een belangrijke rol spelen in het beschermen van beleggers tegen de nadelige eigenschappen van producten zoals CFD’s. We hebben echter bedenkingen bij een regelgevende aanpak die CFD’s op één lijn stelt met beursgenoteerde futures en opties. Deze beursgenoteerde instrumenten verminderen of elimineren veel van de risico’s die gepaard gaan met CFD’s. Daarom zou het gebruik van dergelijke producten juist moeten worden aangemoedigd in plaats van beperkt.
Verder lezen
- Inzicht in futures contracten
- Artikel over de misleidende verkoop van CFD’s
- Bulletin van de Duitse voorstellen voor het reguleren van futures.
- FCA consultatie paper over CFD’s
Geïnteresseerd om dit document of een ander onderwerp over marktstructuur met ons te bespreken, neem dan contact op met het Optiver Corporate Strategy-team via [email protected]
Optiver VOF is een beleggingsonderneming met een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten om de beleggingsactiviteit van handel voor eigen rekening uit te oefenen. Deze communicatie en alle hierin opgenomen informatie vormen expliciet geen beleggingsadvies of beleggingsonderzoek, financiële analyse, of enige andere beleggingsactiviteit of beleggingsdienst anders dan handel voor eigen rekening.
MARKTSTRUCTUUR